Przepis na lemieszkę, czyli prostą dawną potrawę z mąki gryczanej lub pszennej, daje gęste, sycące danie o łagodnym, lekko zbożowym smaku. W wersji z mąką gryczaną ma wyraźniejszy, orzechowy aromat i ciemniejszy kolor. Gotowa lemieszka powinna być miękka, bardzo gęsta i jednolita, a po krótkim przestudzeniu na tyle zwarta, by można ją było nakładać łyżką.
Danie dobrze sprawdza się jako prosty obiad lub ciepła kolacja, szczególnie podane z podsmażoną cebulą i boczkiem. Największy wpływ na rezultat ma stopniowe dodawanie mąki oraz energiczne mieszanie, dzięki któremu masa pozostaje gładka i nie tworzą się suche grudki.
Najważniejsze informacje
Czas, porcje i koszt
- Liczba porcji4
- Aktywny czas przygotowania20 minut
- Czas gotowania15 minut
- Łączny czas przygotowania35 minut
- Orientacyjny koszt całej potrawy14–19 zł
- Orientacyjny koszt jednej porcji3,50–4,75 zł
Wartości odżywcze
| Składnik odżywczy | Na porcję | Na 100 g |
|---|---|---|
| Kaloryczność | około 390 kcal | 125 kcal |
| Białko | około 13 g | 4 g |
| Tłuszcz | około 15 g | 5 g |
| Węglowodany | około 56 g | 18 g |
| Błonnik | około 8 g | 3 g |
Podane wartości odżywcze są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od użytych produktów oraz wielkości porcji.
Lemieszka pasuje do tradycyjnej, sycącej diety opartej na prostych produktach zbożowych.
Składniki na 4 porcje
- 300 g mąki gryczanej
- 900 ml wody
- 1 łyżeczka soli
- 80 g wędzonego boczku
- 120 g cebuli
- 20 g masła
Przepis i sposób przygotowania na: Przepis na lemieszkę, czyli prostą dawną potrawę z mąki gryczanej lub pszennej
Kroki postępowania
- Przygotuj okrasę. Boczek pokrój w kostkę o boku około 5–7 mm. Cebulę obierz i pokrój w drobną kostkę. Rozgrzej patelnię na średnim ogniu, włóż boczek i smaż przez 4–5 minut, aż wytopi się część tłuszczu, a kawałki lekko się zrumienią.
- Podsmaż cebulę. Do boczku dodaj 20 g masła oraz pokrojoną cebulę. Smaż jeszcze 5–6 minut na średnio małym ogniu, mieszając od czasu do czasu. Cebula powinna zmięknąć i lekko się zezłocić, ale nie może się przypalić. Gotową okrasę pozostaw na patelni w cieple.
- Zagotuj wodę. Do garnka z grubszym dnem wlej 900 ml wody i dodaj 1 łyżeczkę soli. Doprowadź do wyraźnego wrzenia, a następnie zmniejsz ogień do małego.
- Dodaj mąkę. Wsypuj 300 g mąki gryczanej niewielkimi porcjami do gorącej wody, jednocześnie energicznie mieszając trzepaczką. Gdy masa stanie się zbyt gęsta dla trzepaczki, zmień ją na mocną drewnianą łyżkę. Nie wsypuj całej mąki jednocześnie, ponieważ łatwo powstaną grudki z suchym środkiem.
- Ugotuj lemieszkę. Gotuj masę na małym ogniu przez 10–12 minut, bardzo często mieszając i dokładnie przesuwając łyżką po dnie garnka. Lemieszka będzie stopniowo gęstnieć. Jest gotowa, gdy tworzy ciężką, jednolitą masę, nie ma smaku surowej mąki i zaczyna wyraźnie odchodzić od ścianek garnka. Jeżeli pod koniec wydaje się wyjątkowo sucha i trudno ją mieszać, można dodać 2–3 łyżki gorącej wody.
- Podaj potrawę. Gorącą lemieszkę rozłóż na cztery porcje. Na każdą nałóż część podsmażonego boczku z cebulą i polej niewielką ilością tłuszczu pozostałego na patelni. Najlepiej podawać ją od razu, zanim mocno zgęstnieje podczas stygnięcia.
Propozycje podania
- Z podsmażonym boczkiem i cebulą, tak jak w podstawowym przepisie.
- Z kubkiem kefiru lub zsiadłego mleka, które równoważy sycący charakter potrawy.
- Z ogórkiem kiszonym pokrojonym w grubsze plasterki.
Dodatkowe wskazówki
- Mąka gryczana daje bardziej zdecydowany smak. Można zastąpić ją taką samą ilością mąki pszennej, uzyskując łagodniejszą i jaśniejszą lemieszkę.
- Najwygodniejszy jest garnek z grubym dnem, ponieważ bardzo gęsta masa łatwo przywiera podczas końcowego gotowania.
- Zbyt rzadka lemieszka przypomina kleik, natomiast prawidłowo ugotowana utrzymuje kształt po nabraniu łyżką.
- Po zdjęciu z ognia masa nadal gęstnieje, dlatego nie należy nadmiernie odparowywać jej podczas gotowania.
- Przy użyciu mąki pszennej masa może potrzebować 1–2 minut dłuższego gotowania, aby całkowicie zniknął posmak surowej mąki.
Przechowywanie w lodówce i mrożenie
Ostudzoną lemieszkę można przechowywać w szczelnie zamkniętym pojemniku w lodówce przez około 2–3 dni, najlepiej oddzielnie od okrasy. Najlepiej odgrzewać ją w garnku na małym ogniu z dodatkiem kilku łyżek wody albo krótko podsmażyć porcje na patelni, dzięki czemu zyskają rumianą powierzchnię. Lemieszkę można zamrozić na około 1 miesiąc, choć po rozmrożeniu może być nieco bardziej krucha i mniej kremowa. Najlepiej rozmrażać ją przez noc w lodówce, a następnie dokładnie podgrzać.
