Przepis na dzyndzałki warmińskie pozwala przygotować niewielkie pierożki o cienkim, sprężystym cieście i soczystym farszu z surowej wołowiny. Charakterystycznym dodatkiem do mięsa jest tłuszcz, tradycyjnie łój wołowy, który sprawia, że nadzienie po ugotowaniu pozostaje miękkie i aromatyczne. Dzyndzałki przypominają rozmiarem i sposobem przygotowania kołduny.
Najlepiej sprawdzają się jako sycący obiad, zwłaszcza podane w gorącym rosole lub czerwonym barszczu. Na udany rezultat największy wpływ mają cienko rozwałkowane ciasto, dokładnie zlepione brzegi oraz niezbyt duża ilość farszu. Ważne jest też odpowiednio długie gotowanie, ponieważ nadzienie trafia do pierożków w stanie surowym.
Najważniejsze informacje
Czas, porcje i koszt
- Liczba porcji6
- Aktywny czas przygotowaniaokoło 60 minut
- Odpoczynek ciasta30 minut
- Gotowanie15–20 minut
- Łączny czas przygotowaniaokoło 1 godziny 35 minut
- Orientacyjny koszt całej potrawy45–60 zł
- Orientacyjny koszt jednej porcji7,50–10 zł
Wartości odżywcze
| Składnik odżywczy | Na porcję | Na 100 g |
|---|---|---|
| Kaloryczność | około 610 kcal | 255 kcal |
| Białko | około 27 g | 11 g |
| Tłuszcz | około 27 g | 11 g |
| Węglowodany | około 63 g | 26 g |
| Błonnik | około 3 g | 1,2 g |
Podane wartości odżywcze są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od użytych produktów oraz wielkości porcji.
Potrawa pasuje do tradycyjnej diety mieszanej i stanowi sycące danie obiadowe.
Składniki na 6 porcji
Na ciasto
- 450 g mąki pszennej typu 500
- 1 jajko
- 230 ml bardzo ciepłej wody
- 1 łyżka oleju rzepakowego, około 15 ml
- 1/2 łyżeczki soli, około 3 g
Na farsz
- 500 g wołowiny, najlepiej łopatki lub innego mięsa odpowiedniego do mielenia
- 80 g schłodzonego łoju wołowego
- 1 cebula, około 120 g
- 1 jajko
- 1 łyżeczka suszonego majeranku
- 1 łyżeczka soli, około 5 g
- 1/2 łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu, około 1 g
Do gotowania
- 3 l wody
- 1 łyżeczka soli, około 5 g
Przepis i sposób przygotowania na: Przepis na dzyndzałki warmińskie
Kroki postępowania
- Zagnieć ciasto. Do dużej miski wsyp 450 g mąki i 1/2 łyżeczki soli. Dodaj jajko oraz 1 łyżkę oleju. Stopniowo wlewaj 230 ml bardzo ciepłej, ale nie wrzącej wody, mieszając składniki łyżką. Gdy masa lekko przestygnie, wyrabiaj ją ręcznie przez 7–8 minut. Ciasto powinno stać się gładkie, miękkie i elastyczne, ale nie może mocno kleić się do dłoni.
- Pozostaw ciasto do odpoczynku. Uformuj kulę, przykryj miską lub szczelnie owiń i pozostaw na 30 minut w temperaturze pokojowej. Odpoczynek rozluźni gluten, dzięki czemu ciasto łatwiej będzie bardzo cienko rozwałkować bez kurczenia.
- Przygotuj mięso i tłuszcz. Wołowinę pokrój na kawałki nadające się do maszynki. 80 g zimnego łoju wołowego pokrój w kostkę o boku około 1–2 cm. Mięso i łój zmiel razem przez sitko o średnich oczkach. Jeżeli używasz gotowej mielonej wołowiny, łój zmiel oddzielnie lub bardzo drobno posiekaj.
- Zrób farsz. Cebulę obierz i zetrzyj na tarce o drobnych oczkach albo posiekaj możliwie najdrobniej. Dodaj ją do zmielonej wołowiny i łoju razem z 1 jajkiem, 1 łyżeczką majeranku, 1 łyżeczką soli i 1/2 łyżeczki pieprzu. Wyrabiaj farsz przez około 2–3 minuty, aż stanie się jednolity, lepki i łatwy do nakładania. Do pierożków trafia surowe mięso, dlatego po przygotowaniu farszu nie próbuj go w celu sprawdzania przypraw.
- Rozwałkuj ciasto. Podziel ciasto na 3 części. Dwie przykryj, aby nie wysychały. Pierwszą porcję rozwałkuj na lekko oprószonym mąką blacie na placek o grubości około 1,5–2 mm. Zbyt grube ciasto sprawi, że małe pierożki będą ciężkie i mogą wymagać nadmiernie długiego gotowania.
- Wytnij krążki. Szklanką lub wykrawaczem o średnicy około 6 cm wytnij krążki. Skrawki odłóż pod przykryciem i połącz z kolejną porcją ciasta. W ten sposób przygotuj około 40–45 krążków, zależnie od grubości wałkowania.
- Uformuj dzyndzałki. Na środek każdego krążka połóż około 1 płaskiej łyżeczki farszu, mniej więcej 12–14 g. Złóż ciasto na pół i bardzo dokładnie ściśnij brzegi, wypychając wcześniej nadmiar powietrza ze środka. Możesz lekko wyciągnąć końcówki pierożka, tworząc charakterystyczne „dzyndzle”. Farsz nie powinien dotykać miejsca zlepienia, ponieważ pierożki mogą otworzyć się podczas gotowania.
- Zagotuj wodę. W szerokim garnku zagotuj 3 l wody z 1 łyżeczką soli. Woda powinna wyraźnie wrzeć przed włożeniem pierwszej partii, ale po dodaniu pierożków zmniejsz ogień tak, aby wrzenie było umiarkowane.
- Ugotuj pierożki. Wkładaj dzyndzałki partiami, po około 12–15 sztuk. Od razu delikatnie przesuń łyżką po dnie garnka, aby się nie przykleiły. Po wypłynięciu na powierzchnię gotuj je jeszcze 5–6 minut na średnim ogniu. Łączny czas jednej partii wyniesie zwykle około 7 minut. Pierwszy pierożek warto przekroić: farsz w środku powinien być całkowicie ścięty, gorący i bez surowych fragmentów mięsa.
- Odcedź i podawaj. Gotowe dzyndzałki wyjmuj łyżką cedzakową i pozostaw na chwilę do ocieknięcia. Podawaj od razu, gdy ciasto jest najbardziej miękkie i sprężyste.
Propozycje podania
- Podaj dzyndzałki w głębokim talerzu, zalane gorącym, klarownym rosołem wołowym.
- Serwuj je z czerwonym barszczem jako bardziej wyraziste danie obiadowe.
- Podaj bez zupy, z niewielką porcją podsmażonej cebuli lub skwarków.
Dodatkowe wskazówki
- Łój wołowy nadaje farszowi charakterystyczną soczystość. Jeżeli jest niedostępny, można zastąpić go taką samą ilością surowej słoniny, choć smak będzie nieco inny.
- Nie podsmażaj mięsa przed lepieniem. W dzyndzałkach farsz powinien gotować się dopiero wewnątrz ciasta.
- Podczas lepienia trzymaj niewykorzystane ciasto pod przykryciem. Nawet lekko wyschnięte brzegi znacznie trudniej szczelnie połączyć.
- Nie przepełniaj pierożków. Przy niewielkiej średnicy krążków zbyt duża ilość farszu jest najczęstszą przyczyną pękania podczas gotowania.
- Wołowina powinna być dobrze schłodzona przed mieleniem, podobnie jak łój. Ułatwia to uzyskanie równomiernego farszu zamiast tłustej, rozmazanej masy.
Przechowywanie w lodówce i mrożenie
Ugotowane dzyndzałki można przechowywać w szczelnie zamkniętym pojemniku w lodówce przez 2–3 dni, najlepiej po lekkim natłuszczeniu, aby się nie sklejały. Najlepiej odgrzewać je przez kilka minut w gorącym rosole albo krótko na patelni z niewielką ilością tłuszczu. Surowe dzyndzałki bardzo dobrze nadają się do mrożenia: należy ułożyć je osobno na desce, zamrozić, a następnie przesypać do woreczka lub pojemnika i przechowywać do około 3 miesięcy. Nie trzeba ich wcześniej rozmrażać — można włożyć zamrożone pierożki bezpośrednio do wrzątku i wydłużyć gotowanie po wypłynięciu o około 1–2 minuty.
