Samsa (uzbeckie/środkowoazjatyckie pierożki) to pieczone sakiewki z warstwowego, kruchego ciasta wypełnione soczystym mięsnym nadzieniem z dużą ilością cebuli. Charakterystyczne są kontrast między chrupiącą, rumianą powierzchnią a miękkim wnętrzem oraz wyrazisty aromat kminu rzymskiego. Nadzienie powinno pozostać wilgotne, ale nie może wypływać podczas pieczenia.
Samsa sprawdzi się jako sycący obiad, ciepła kolacja, przekąska na spotkanie albo danie do zabrania. Największy wpływ na rezultat mają dobrze schłodzone ciasto, odpowiednio tłuste mięso oraz drobno pokrojona cebula, która podczas pieczenia oddaje sok i zapobiega przesuszeniu farszu.
Najważniejsze informacje
Czas, porcje i koszt
- Liczba porcji8 porcji, po 2 sztuki
- Aktywny czas przygotowaniaokoło 55 minut
- Chłodzenie ciasta60 minut
- Pieczenie30–35 minut
- Łączny czas przygotowaniaokoło 2 godz. 30 min
- Orientacyjny koszt całej potrawy50–65 zł
- Orientacyjny koszt jednej porcji6–8 zł
Wartości odżywcze
| Składnik odżywczy | Na porcję | Na 100 g |
|---|---|---|
| Kaloryczność | około 610 kcal | 290 kcal |
| Białko | około 22 g | 10 g |
| Tłuszcz | około 35 g | 17 g |
| Węglowodany | około 54 g | 26 g |
| Błonnik | około 3 g | 1,5 g |
Podane wartości odżywcze są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od użytych produktów oraz wielkości porcji.
Samsa pasuje do klasycznej diety mieszanej, szczególnie jako sycący posiłek zawierający mięso i produkty zbożowe.
Składniki na 8 porcji
Na ciasto
- 500 g mąki pszennej typu 500 lub 550
- 250 ml letniej wody
- 1 łyżeczka soli
- 180 g masła
Na nadzienie
- 600 g mielonej lub bardzo drobno posiekanej baraniny, jagnięciny albo wołowiny o zawartości tłuszczu około 15–20%
- 500 g cebuli
- 2 łyżeczki kminu rzymskiego
- 1 łyżeczka mielonej kolendry
- 1 łyżeczka soli
- 1/2 łyżeczki świeżo mielonego czarnego pieprzu
Do wykończenia
- 1 jajko
- 1 łyżka sezamu
Przepis i sposób przygotowania na: Samsa (Uzbeckie/Środkowoazjatyckie pierożki)
Kroki postępowania
- Zagnieć ciasto. Do dużej miski wsyp 500 g mąki i 1 łyżeczkę soli. Stopniowo wlej 250 ml letniej wody, mieszając składniki łyżką, a następnie zagniataj przez 7–8 minut. Ciasto powinno być zwarte, gładkie i sprężyste, podobne do ciasta na pierogi. Jeśli jest bardzo suche, dodaj 1–2 łyżeczki wody, ale nie powinno być miękkie ani klejące.
- Rozwałkuj i posmaruj masłem. Przykryj ciasto miską i pozostaw na 15 minut, aby gluten się rozluźnił. W tym czasie roztop 180 g masła i pozostaw je na kilka minut do lekkiego przestudzenia. Rozwałkuj ciasto na możliwie cienki prostokąt o grubości około 1–2 mm. Posmaruj całą powierzchnię równą warstwą roztopionego masła.
- Uformuj warstwy. Zwiń posmarowane ciasto ciasno w długi rulon, zaczynając od dłuższego boku. Rulon zwiń następnie w ślimak, przykryj i włóż do lodówki na 60 minut. Schłodzenie ponownie zestali masło i pomoże utworzyć wyraźne, kruche warstwy podczas pieczenia.
- Przygotuj nadzienie. Obierz 500 g cebuli i pokrój ją w kostkę o boku około 4–5 mm. Wymieszaj z 600 g mięsa, 2 łyżeczkami kminu rzymskiego, 1 łyżeczką mielonej kolendry, 1 łyżeczką soli i 1/2 łyżeczki pieprzu. Mieszaj tylko do równomiernego połączenia składników. Nie ugniataj farszu zbyt długo, ponieważ po upieczeniu może stać się zbity.
- Podziel ciasto. Schłodzony rulon rozwiń ze ślimaka i pokrój w poprzek na 16 równych kawałków. Każdy kawałek ustaw przecięciem do góry i lekko spłaszcz dłonią. Rozwałkuj na krążek o średnicy około 13–14 cm, pozostawiając środek odrobinę grubszy niż brzegi. Widoczne spirale masła i ciasta są pożądane.
- Napełnij samsy. Na środek każdego krążka nałóż około 65–70 g farszu. Unieś trzy strony ciasta i dokładnie zlep je nad nadzieniem, tworząc trójkąt. Mocno dociśnij wszystkie łączenia palcami, aby soki z mięsa nie wypłynęły podczas pieczenia. Gotowe pierożki układaj na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, łączeniem do dołu.
- Przygotuj do pieczenia. Rozgrzej piekarnik do 210°C, góra–dół. Jajko roztrzep widelcem i cienko posmaruj nim wierzch wszystkich pierożków. Posyp 1 łyżką sezamu. Zachowaj około 3 cm odstępu między sztukami, ponieważ ciasto lekko zwiększy objętość.
- Upiecz samsy. Wstaw blachę na środkowy poziom dobrze rozgrzanego piekarnika i piecz przez 30–35 minut. Gotowe samsy powinny być mocno złociste, mieć wyraźnie rozwarstwione brzegi i chrupiący spód. Jeśli rumienią się zbyt szybko, po około 25 minutach przykryj je luźno arkuszem folii aluminiowej.
- Odstaw przed podaniem. Po wyjęciu z piekarnika pozostaw samsy na blasze przez 5–10 minut. W tym czasie soki w nadzieniu częściowo się ustabilizują, a bardzo gorące wnętrze lekko ostygnie.
Propozycje podania
- Podawaj gorące samsy z prostą sałatką z pomidorów, cebuli i świeżych ziół.
- Dodaj gęsty jogurt naturalny wymieszany z odrobiną soli i posiekanym koperkiem lub kolendrą.
- Jako pełniejszy posiłek podaj je z lekką surówką z kapusty, ogórka i marchwi.
Dodatkowe wskazówki
- Mięso nie powinno być bardzo chude. Niewielka ilość tłuszczu w farszu ma duże znaczenie dla soczystości nadzienia.
- Nie ograniczaj mocno ilości cebuli — w środkowoazjatyckich pierożkach pełni ona również funkcję składnika nadającego farszowi wilgotność.
- Jeśli ciasto zacznie mięknąć podczas formowania i masło stanie się bardzo plastyczne, włóż porcje na 10–15 minut do lodówki.
- Kmin rzymski najlepiej lekko rozetrzeć w moździerzu tuż przed dodaniem do mięsa; aromat będzie wyraźniejszy.
- Nie nakłuwaj sams przed pieczeniem. Para i soki powinny pozostać wewnątrz szczelnie zamkniętego ciasta.
Przechowywanie w lodówce i mrożenie
Upieczone i całkowicie wystudzone samsy można przechowywać w szczelnym pojemniku w lodówce przez 2–3 dni. Najlepiej odgrzewać je przez 8–10 minut w piekarniku nagrzanym do 180°C, ponieważ mikrofalówka wyraźnie zmiękcza ciasto. Samsy można również zamrozić po upieczeniu na okres około 2 miesięcy, najlepiej pojedynczo zawinięte i umieszczone w szczelnym opakowaniu. Rozmrażaj je przez noc w lodówce, a następnie podgrzej w piekarniku do momentu, aż środek będzie dokładnie gorący.
